Pomysł na dzień: Rudy!

Do Rud mamy ogromny sentyment, to właśnie artykuł o Zabytkowej Stacji Kolejki Wąskotorowej w Rudach rozpoczął nasze blogowanie, które trwa już dziesiąty rok. Tego lata mamy plan aby pokazać Wam jak najwięcej piękna Krainy Górnej Odry, a Rudy to niewielka, ale bardzo piękna część tej krainy... 

 

 
Przed Wami nieco więcej pomysłów na to jak spędzić czas w Rudach, bo przecież kolej wąskotorowa, o której wspomnieliśmy na początku, to tylko jedna z atrakcji, ale taka od której chyba większość zaczyna poznawanie tej okolicy, zgodzicie się z tym? My też tak zaczęliśmy :)
 


POMYSŁ NA UDANY & AKTYWNY DZIEŃ W RUDACH
Oby tylko starczyło Wam dnia na te wszystkie atrakcje, a jeśli nie starczy to nie wahajcie się zostać dłużej! Na końcu artykułu znajdziecie propozycje miejsc gdzie można zatrzymać się na nocleg ;)

SPIS TREŚCI:

  • Zabytkowa Stacja Kolei Wąskotorowej w Rudach
  • Gdzie na spacer?
  • Gdzie na rower?
  • Kajakiem... Z Rybnika do Rud
  • A może zwiedzanie?

*

Kolej wąskotorowa w Rudach 

Trochę historii...

Początek kolei w Rudach Wielkich datuje się na dzień 25 marca 1899 roku, tego dnia oddano do użytku linię wąskotorową (o szerokości toru 785 mm) prowadzącą do Rud z Gliwic. Miała ona długość 23,51 km. Był to pierwszy etap projektu przewidującego doprowadzenie linii kolejowej aż do Raciborza. 28 lutego 1901 roku tor kolejowy dotarł do miejscowości Paproć. 1 kwietnia kolejnego roku oddano do eksploatacji dalszy odcinek z Paproci do Markowic Raciborskich. Ostatni fragment linii doprowadzono do obecnych Płoni (dzielnica Raciborza) dnia 17 maja 1903 roku. Trasa z Gliwic do Raciborza prowadziła przez Bojków, Nieborowice, Pilchowice, Stanice, Rudy, Szymocice, Nędzę i Babice, a stacja w Rudach Wielkich zlokalizowana była prawie dokładnie w środku całej 51 kilometrowej trasy.

 
Z fotoarchiwum... Jak to kiedyś wyglądało?


Już w pierwszym roku istnienia (1903) kolej przewiozła 279 646 pasażerów i 10 009 ton towarów. Do 1945 roku przewozy dochodziły do 700 000 osób rocznie, natomiast w latach 1949-1963 nie spadały poniżej 1 miliona. Rekordowym był rok 1954 kiedy przewieziono aż 1 834 400 pasażerów. Rok 1991 był ostatnim rokiem funkcjonowania kolei pod szyldem PKP - wtedy kolej przewiozła 90 292 osób.

A dziś? Dzisiaj po dawnej kolei pozostał jedynie siedmiokilometrowy odcinek ze Stanicy przez Rudy do stacji Rybnik Stodoły i stacja w Rudach. Zabytkowa Stacja Kolei Wąskotorowej w Rudach jest jednym z obiektów wspaniałego Szlaku Zabytków Techniki województwa Śląskiego, a także Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego. Obecnie w Rudach sporo się dzieje - zabytkowe budynki, w tym ponad stuletnia hala lokomotywowni, są stopniowo remontowane. Na torach postojowych gromadzone są unikatowe lokomotywy i wagony, a niektóre z tych eksponatów w przyszłości będzie można zobaczyć w ruchu. Już teraz na tym krótkim kolejowym szlaku można podziwiać parowóz Las-49 i spalinową lokomotywę Lxd2. 
 
 

Chcecie przejechać się koleją wąskotorową? Do wyboru są dwie trasy: 

  • Rudy - STANICA - Rudy (trasa dłuższa - przejazd tam i z powrotem zajmuje ok. 45 minut)
  • Rudy - RYBIK STODOŁY - Rudy (trasa krótsza - 35 minut)

Aktualny cennik i szczegółowy rozkład jazdy na dane dni znajdziecie tutaj: www.kolejkarudy.pl. Jeśli zależy Wam na tym aby wagony ciągnął parowóz to warto śledzić aktualności na profilu Zabytkowej Stacji Kolei Wąskotorowej w Rudach - można tam znaleźć najświeższe informacje dotyczące kursów czy okazjonalnych ciekawych wydarzeń. 




  • Trasa przejazdu wiedzie głównie lasem, który wschodzi w skład Parku Krajobrazowego Cysterskie Kompozycje Rud Wielkich. 
  • Koszt przejazdu kolejką w roku 2022 to 17 zł (bilet normalny) | 12 zł (bilet ulgowy) | 47 zł (bilet rodzinny)
  • Przejazdy uruchamiane są w przypadku zebrania się przynajmniej 10 dorosłych osób.
  • W kasie poza biletami możecie znaleźć ładne pamiątki, przewodniki i mapki. 
  • Na teren stacji można wejść z psem.
  • Kolejka dostępna jest także do osób niepełnosprawnych.
  • Adres: Zabytkowa Stacja Kolei Wąskotorowej w Rudach, ul. Szkolna 1 | tel. 500 282 732 | tutaj to miejsce na mapie

 

Wizyta na stacji to nie tylko podróż po wąskich torach, poza tym można podejrzeć co dzieje się w warsztacie, zajrzeć do kuźni kowalstwa tradycyjnego i niewielkiego muzeum kolejowego oraz śląskiej izby, pooglądać z bliska emerytowane lub czekające na remont i drugie życie lokomotywy i wagony, przejechać się ręczną drezyną, a także wypić kawę w bardzo przyjemnym miejscu jakim jest Bistro Peron 2 w Stacyjkoworudy.pl. Młodsze dzieci (mniej więcej między 3 a 12 rokiem życia) mogą skorzystać z parku linowego

 

Kuźnia to małe muzeum z eksponatami rzemiosła kowalskiego, w weekendy ożywa - wtedy można podejrzeć pracę prawdziwego rzemieślnika.

Muzeum kolejowe


Śląska izba


Park linowy | Stacyjkowo Rudy


Kiedy już wszystko zobaczymy czas na... SPACER :)

Na krótszy lub dłuższy spacer (lepiej dłuższy :) polecamy Pocysterski Zespół Klasztorno-Pałacowy w Rudach, a w nim park przypałacowy, który jest częścią parku Cysterskich Kompozycji Krajobrazowych Rud Wielkich. Już sama nazwa wskazuje, że musi tu być ładnie i właśnie tak jest. 


 
Jest to miejsce przyjazne odwiedzającym - na dzień dobry wita nas ogromny parking. Przy parkingu znajdują się dwie kawiarnie: Gelate & Cafe Amorino (naprzeciwko wejścia do kościoła) oraz nieco dalej - Laskowo Bistro Cafe, za nią znajdziecie plac zabaw z kilkoma altankami. I taka ciekawostka: jeśli będziecie tu w maju to wszystko to zobaczycie skąpane w białych kwiatach czosnku niedźwiedziego.
  • Park i kolej dzieli tylko 1,5 km, więc warto będąc w Rudach połączyć przejazd wąskimi torami ze spacerem po pięknym starym parku.
  • Ogród przypałacowy w stylu angielskim założony został w latach 1822-1846 i zajmuje 95 ha.

Ten park kojarzy nam się od lat z mnóstwem szerokich i równych alejek, piękną i gęstą zielenią oraz spokojem... A co jeszcze wyróżnia ten park to piękne starodrzewie - znajduje się tu ok. 20 pomników przyrody. Prawdziwą parkową "perełką" jest pomnik przyrody - dąb szypułkowy "Cysters", który jest najstarszym drzewem w parku, liczy sobie ok. 450 lat, ma 32 m wysokości i 720 cm obwodu. Warto posiedzieć w jego cieniu... A wiosną na "Wyspie Zapachów" można podziwiać sięgające 3 metrów kwitnące krzewy azalii. 

Spacerowicze i rowerzyści, piknikujący i kajakarze wracający ze spływu kajakowego rzeką Ruda - park przypałacowy w Rudach szczególnie w dni wolne i pogodne pełen jest spragnionych odpoczynku i niezwykłego klimatu.
 
Park w Rudach




 Dąb Cysters


Mostek na rzece Ruda
 
 
Teren rekreacyjny przy parku



Pospacerować możemy także po lasach rudzkich. Lasy rudzkie to drugi (po lasach lublinieckich) największy kompleks leśny województwa śląskiego! Jeśli chodzi o leśne ścieżki to nie dość że są ich tu... kilometry to jeszcze są naprawdę świetnie przygotowane - często szerokie, asfaltowe albo utwardzone, więc spokojnie można wybrać się tu na spacer z wózkiem, rowerkiem czy hulajnogą. Jakie ścieżki wybrać? Z pomocą przychodzą te, które są już oznaczone i uporządkowane. Taką wygodną asfaltową drogą (oczywiście wyłączoną z ruchu) można dojechać z Rud aż do Kuźni Raciborskiej (to 12 km w jedną stronę). To jeden z powodów, dla których warto do Rud zabrać rower. I teraz wskakujemy już na rowerowe siodełko :)

Droga spacerowo-rowerowa w lasach Rudzkich
 

ROWEREM...

I spacer, i wycieczkę rowerową można rozpocząć z parkingu, który znajduje się na końcu ul. Jana III Sobieskiego, tuż przy wejściu do lasu. Poruszać się możemy wyznaczonymi przez szlaki trasami lub wyznaczać własne ścieżki. Na początek polecamy Wam Leśną Rowerową Ścieżkę Dydaktyczną, która ma formę leśnej pętli o długości 13 lub 21 km.



  

Jakie ciekawe miejsca można znaleźć na tej wyznaczonej ścieżką dydaktyczną trasie?

  • Stary pień - miejsce odpoczynku ale także ciekawe stanowisko edukacyjne, zwróćcie tu uwagę na daty umieszczone na pniu, jest na nim zapisana niejedna historia...
  • Dostrzegalnia przeciwpożarowa - wieża obserwacyjna Borowiec o wysokości 43 m

  • Ławka Zakochanych 
  • Niewielka platforma widokowa, z której możemy zobaczyć leśne szkółki i to jak odnawia się las po pożarze (jak pamiętacie ogromny pożar lasu w nadleśnictwie Rudy Raciborskie w 1992 roku to są właśnie te tereny...). 
Tu warto wspomnieć, że pożar w lasach rudzkich z 1992 roku był największym pożarem w historii powojennej Polski i Europy - przez kilka dni ogień strawił 90 kilometrów kwadratowych lasu. Przyczyną podobno były iskry pochodzące z przejeżdżającego przez tereny leśne uszkodzonego pociągu towarowego. Przy gaszeniu pożaru pracowało ponad 10 tysięcy osób, ponad 20 samolotów, ponad 1000 samolotów, a wodę na tereny objęte pożarem woziły nawet cysterny kolejowe.
 
  • Kaplica św. Marii Magdaleny pochodząca najprawdopodobniej z 1784 roku (jeśli wierzyć dacie zachowanej na jednej z belek). 
Kaplica św. Marii Magdaleny jest dość tajemniczym miejscem, dlatego że nie ma jednej hipotezy dotyczącej jej powstania, a do tego mimo że pokryta jest gontowym dachem i widziała wiele pożarów lasu, w tym ostatni, który był największy, ale sama nigdy nie spłonęła, co jest uważane za cud. Jak relacjonowali to wydarzenie strażacy, kiedy ogień podchodził bardzo blisko kaplicy zmieniał się kierunek wiatru i ogień kierował się w inną stronę...
 
  • Uroczysko Dziewicze Groby
Z tym miejscem wiąże się legenda, że w tej okolicy zostały zabite trzy młode dziewczyny, które wracały do domu same przez las po zabawie w karczmie w Rudach. Dlaczego zostały zabite? Bo nie odpowiedziały na zaloty i propozycje tańca spotkanych w karczmie chłopaków, z których jeden był rzeźnikiem. I podobno kiedyś były tu trzy groby...
  • Ta trasie ścieżki dydaktycznej są także tablice edukacyjne (w sumie aż 35), dzięki którym można dowiedzieć się więcej o życiu lasu i jego mieszkańcach m.in. o życiu mrówek i owadów, a także m.in. o historii związanej z konkretnymi miejscami w tym lesie, jak np. Uroczysko Orły, które było miejscem spotkań powstańców śląskich.
  • Na trasie znajdziecie także stoły i ławy odpoczynkowe.
 


Na bazie tych tras możecie wyznaczać własne, do czego zachęcamy, bo okolica ta kryje wiele ciekawych miejsc i wiele możliwości.

 
 Lasy Rudzkie & Leśna Rowerowa Ścieżka Dydaktyczna

 

Nową propozycją trasy, która została wyznaczona w tych lasach jest Pętla Rowerowa Lasy Rudzkie o długości 35.5 km. Punktem startu tej trasy może być Zabytkowy Pocysterski Zespół Klasztorno-Pałacowy. Inne atrakcje na trasie? Poza cudnymi leśnymi ścieżkami atrakcjami na trasie są kolej wąskotorowa, stara leśniczówka Krasiejów, Góra Zamkowa - Schlossberg z altaną i miejscem na ognisko, dawne leśne lotnisko czy ponownie wieża obserwacyjna Borowiec.
 

Pętla rowerowa Lasy Rudzkie prowadzi bardzo malowniczą częścią Parku Krajobrazowego "Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich".
 
Pętla ta określana jest jako "łatwa", i taka na pewno jest jeśli chodzi o oznaczenie - jest idealne, nawet nie mając mapy raczej trudno byłoby się tu zgubić, oznaczenia są nowe i dobrze widoczne. Ciekawostką są znaki z kilometrażem do końca pętli (bardzo przydatne jeśli na wycieczkę zabraliście jednostki pytające "kiedy koniec?") i oznaczenia atrakcji turystycznych w pobliżu. 

  
 

 

Czy jest bezpiecznie? Tak, chociaż jadąc cztery razy przecinamy dość ruchliwą drogę i wtedy trzeba zachować ostrożność, pięć kilometrów to drogi lokalne, ale o znikomym ruchu, a reszta to już leśne ścieżki: gruntowe, szutrowe i asfaltowe.
 
Zaskoczeniem może być to, że płasko nie jest, na trasie jest sporo podjazdów ale na szczęście także sporo zjazdów, a miejscami nawierzchnia składa się także z większych kamieni. Znalazł się także jeden odcinek bardzo leśny kiedy wysokie trawy smyrają nas po nogach ;) Wszystko to sprawia, że trasa ta jest idealna dla miłośników leśnych ścieżek - nie ma nudy :)
 
W prawo czy w lewo czyli w którą stronę lepiej jechać? ;)
Polecamy jazdę zgodnie z ruchem wskazówek zegara - my rozpoczęliśmy w parku przy opactwie skąd parkowymi ścieżkami pojechaliśmy w kierunku stacji kolei wąskotorowej i dalej. Jest to dobry wybór, bo wtedy najbardziej uciążliwy odcinek trasy - szutrowe leśne podjazdy mamy na początku, a ostatnie kilometry to już tylko i wyłącznie droga asfaltowa, którą spokojnie wracamy do Rud.
 
Czy można dojechać tu nie mając samochodu?
Można na szlak dotrzeć pociągiem z dworca w Kuźni Raciborskiej (dworzec i szlak dzieli ok. 2,5 km) lub Górek Śląskich (stąd trzeba przejechać ok. 4 km lasem do Jankowic) lub także z Rybnika - tu przejedziecie dodatkowo 16 km z dworca w Rybniku do stacji Paproć gdzie można wjechać na pętlę Lasy Rudzkie.
 
Pętla Rowerowa Lasy Rudzkie 


A może jeszcze inna lub dłuższa opcja wycieczki?

Do Rud można wybrać się na wycieczkę rowerową z Rybnika, do przejechania mamy ok. 14 km w jedną stronę. Jest to trasa, która biegnie oznaczonymi ścieżkami rowerowymi. Na początek możemy delektować się ładnymi widokami na Zalew Rybnicki, po drodze zatrzymać się na piknik i plażowanie nad Zalewem Pniowiec, a później ciesząc się leśnymi drogami dotrzeć już do Rud.

Zalew Pniowiec w Rybniku 


Trasę z Rybnika do Rud tę polecamy w sytuacji kiedy nie macie możliwości przewiezienia rowerów samochodem. Do Rybnika można dojechać pociągiem, a samo miasto ma kilometry ścieżek rowerowych i jest bardzo przyjazne rowerzystom.





Do Rud można dotrzeć jeszcze inaczej - KAJAKIEM :)

Odkąd przespacerowaliśmy się dość dzikimi ścieżkami wzdłuż meandrującej rzeki Rudy w Rybniku Stodołach myśl o spływie tym odcinkiem rzeki nigdy nas nie opuściła. W końcu i nam udało się dopłynąć z Rybnika do Rud w piękną, słoneczną i ciepłą lipcową niedzielę.

Meandry Rudy | Rybnik Stodoły, w tle Zalew Rybnicki

 

Jeśli chcecie przekonać się jaką piękną rzeką jest Ruda to ofert spływów szukajcie tu:

Uwaga! Jeśli nie jesteście zbyt doświadczonymi kajakarzami, to polecamy szczególnie spływy z pierwszą firmą z tej listy: Aktywni, bo w cenie spływu (70 zł od osoby) macie coś wyjątkowego - opiekę instruktora na wodzie. Wszelkie szczegóły i link do zapisów znajdziecie tutaj: www.aktywni.net.pl.

  • Płynęliśmy w dwóch kajakach dwuosobowych, koszt spływu to 100 zł za każdy kajak, 70 zł za kajak jednoosobowy lub (koszt zależy od firmy, dane z 2022 roku - firma Rejak). 

 

Kilka słów o rzece Ruda...

Rzeka Ruda ma nieco ponad 52 km długości, w całości płynie przez województwo śląskie. Swój początek ma w Żorach, a na koniec wpływa do Odry. Znajduje się na niej sztuczny zbiornik - Zalew Rybnicki i to właśnie przy zaporze w Rybniku Stodołach (ul. Stalowa) rozpoczynamy nasz spływ. Szlak kajakowy na Rudzie podzielony jest na kilka odcinków, ale najbardziej popularnym jest odcinek z Rybnika do Rud. Dalej rzeka płynie przez Rudę Kozielską, Kuźnię Raciborską i Turze.

Do przepłynięcia mamy ok. 8 kilometrów i zajmie nam to mniej więcej dwie i pół godziny. Czas płynięcia wydłużają malownicze meandry rzeki, przeszkody w postaci zwalonych drzew i konarów oraz zmienny stan wody (tym razem głęboko nie było, wręcz przeciwnie...). Dookoła mamy lasy i łąki. Jest cudownie zielono...

Ciekawym miejscem na trasie jest most kolei wąskotorowej, jeśli dobrze sprawdzicie rozkład to możecie zobaczyć pędzącą po moście lokomotywę ;)

Spływ kończymy przed mostem w parku przypałacowym opactwa w Rudach. Nasz samochód jest już na miejscu, bo spotkanie z organizatorami spływu rozpoczęło się od pozostawienia samochodów w Rudach i powrocie kierowców busem do Rybnika. Po spływie jest już czas tylko na... odpoczynek, spacer po parku, zwiedzanie opactwa, posiłek, lody, a może jeszcze rowery w lasach rudzkich? Czyli krótko mówiąc... co tylko chcecie ;)

 

Spływ Rudą jest uważany za jeden z ciekawszych w województwie śląskim. Pełna zgoda - na Rudzie nie ma nudy! Bardzo polecamy!


A MOŻE ZWIEDZANIE?

Czas na ostatni punkt w naszym zestawieniu. Mając nieco więcej czasu można także zajrzeć do samego Opactwa. Zespół klasztorno-pałacowy w Rudach składa się z kościoła będącego trójnawową bazyliką, czworoboku średniowiecznego klasztoru pocysterskiego oraz później dobudowanych skrzydeł barokowej rezydencji pałacowej.

Cystersi z Jędrzejowa przybyli na teren Rud Wielkich w latach pięćdziesiątych XIII wieku i zbudowali tu kościół i klasztor. Kościół Wniebowzięcia NMP jest bazyliką mniejszą i został uznany za Sanktuarium Matki Bożej Pokornej.


 
Pocysterski Zespół Klasztorno-Pałacowy w Rudach 

 

W murach Starego Opactwa do zobaczenia jest architektura tego obiektu po renowacji (można porównać z z dokumentacją zdjęciową z lat sześćdziesiątych XX wieku) oraz m.in. kapitularz, krużganki, refektarz, Skarbiec Cysterski (droga krzyżowa, malarstwo tablicowe, portrety opatów), sala muzyczna czy stała wystawa pisanek z całego świata. Na koniec zajrzeć warto także do Bazyliki Matki Bożej Pokornej.

 


Przy Opactwie działa Restauracja Cysterska - i kolejna ciekawostka dla Was! Restauracja Cysterska z daniami:
  • szpajza cytrynowa | rabarbar | sorbet truskawkowy | kruszonka
  • żur na wędzonym króliku | kiełbasa z królika | boczek wędzony | sztamfkartofle | maślanka
  • królik w sosie musztardowym | roladka z combrem i żymlokiem w boczku | ciapkapusta | pasternak | skorzonera  
wygrała Festiwal Śląskie Smaki w 2022 roku!

Całość rekreacyjnej i aktywnej oferty okolic Rud uzupełnia możliwość jazdy konnej w Stadninie koni Szymocice.

*

Gdzie jeść? Gdzie spać?

RESTAURACJE, BARY, KAWIARNIE:

  • Bistro Peron 2 w Stacyjkowie przy stacji kolei wąskotorowej - zjecie tu m.in. gofry, lody, panini, można upiec kiełbaski na ognisku.
  • Przy stacji kolejowej działa także mobilny punkt gastronomiczny, można tu kupić lody lub frytki, bigos, żurek i grochówkę.
  • Kawiarnia Gelate & Cafe Amorino (ul. Cysterska 3, Rudy)
  • Laskowo Bistro Cafe
  • Restauracja Cysterska przy opactwie - menu możecie podejrzeć tutaj: cysterska.pl. Przy restauracji działa także Sklepik Cysterski

  • Restauracja Orzech i miód w Hotelu SPA Laskowo - tu znajdziecie menu: Orzech i Miód (w ofercie m.in. zupy, dania główne, desery, sałatki i pizza).
 

NOCLEGI:

Ciekawym miejscem, w którym można się zatrzymać i to w samym sercu Rud jest Dom Pielgrzyma, który mieści się w wiekowych murach opactwa cystersów. Wyjątkowe położenie wśród zieleni pięknego parku krajobrazowego, spokój i przytulne wnętrza to wielkie atuty tego miejsca.

  • Dom Pielgrzyma | ul. Cysterska 4, Rudy | tel. 512 534 472 | dom.opactwo@gmail.com

Tych, którzy chcą w tej okolicy zostać dłużej, zaprasza także Hotel SPA Laskowo*** w Jankowicach.

  • Hotel SPA Laskowo | ul. Raciborska 62, Jankowice | tel. 600 391 900 | recepcja@laskowo.pl 
 

*

Rudy | Mapa atrakcji

 

*

Na naszym blogu nie ma reklam, chcemy żeby jak najlepiej się go czytało i żebyście nie musieli szukać tego co najważniejsze w gąszczu reklamowych okienek. Jeśli lubisz naszą rodzinną twórczość i chciałbyś odwdzięczyć się za naszą pracę to możesz postawić nam kawę ;) Za każdą formę wsparcia DZIĘKUJEMY i obiecujemy pracować z jeszcze większym zaangażowaniem :)

Postaw mi kawę na buycoffee.to

Komentarze

  1. Fajne tereny, było się kilka razy :)

    OdpowiedzUsuń
  2. Tam jeszcze nie miałam okazji zawitać :)

    OdpowiedzUsuń
  3. W Rudach nie sposób się nudzić ;)

    OdpowiedzUsuń
  4. Wow widzę, że miejsce bardzo roznorodne i pelne atrakcji! :)

    OdpowiedzUsuń
  5. Nigdy nie byłam w tych okolicach. Ale już trochę poznałam to miejsce dzięki Wam. Super artykuł

    OdpowiedzUsuń
  6. Stacyjkowo i lasy rudzkie :) Piękne zdjęcia z drona.

    OdpowiedzUsuń

Prześlij komentarz